|
ARAPGİR
ÖRF VE ADETLERİ ARAPGİR DÜĞÜNLERİ
İlçemizde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü 1969 yılında, kendi binası olmadığı
için ArapgirLisesinin eski binasında açılmıştır. Örgün Eğitim Sistemi
içindeeğitim imkanı bulamayan, eğitim görmemiş veya noksan eğitim görmüş, bir
meslek sahibi olmayıp toplumda pasif ve tüketici durumundaki kişileri meslek
sahibi etmek ve aktif duruma getirmek müdürlüğümüzün hedeflerindendir.
Bu nedenle, ilçemizde biçki-dikiş, nakış, makine nakısı, daktilografi,
bilgisayar, ateşçi yetiştirme, Anadolu Lisesi ve Üniversite giriş sınavına
hazırlık ve okuma-yaznıa kursları açılmış olup ilçede okur yazarlık oranı
%98,7'ye ulaşmıştır.
Kına ve Kebap Gecesi
Düğünün birinci günü ikindiye doğru oğlan evinde bulunanlar çalgı ile birlikte
güveğiyi hamama götürürler. Kebap gecesi kız evinden gelen misafirlerle kebap
yenir, yemek yendikten sonra güveği kaçar sağdıç çalgı ile birlikte güveğiyi
bulur getirir ve elbisesini giydirir. Güveği elbisesi giydirilirken şu türkü
çalınır, söylenir. Güveği elbisesi giydirilip kına yakıldıktan sonra sağdıç ve
davetliler halaylar çeker, oyunlar oynarlar. Düğündeki eğlence sabaha kadar
devam eder. Kız evindeki merasime gelince, geline kına yakılır, gece yarısına
kadar gelin ve çevresindekiler çalar oynarlar. Etraf tenhalaşınca kadınlardan
biri gelini oynatır. Düğünün ikinci günü oğlan evinde öğlen yemeği yendikten
sonra gelini almak üzere kız evine gidilir. Düğün evi ve civarı şenliklerle
doludur.
Bu geceye has bir mani :
Giyin alların sevdiğim
Dola kolların sevdiğim,
Atı yayladan indirdim,
İndirdim seni bindirdim,
Evleri yayla başında,
Kalem oynuyor kaşında,
Güveği onbeş yaşında.
Düğün Kızın elbisesi oğlan evinden bohçalanarak ziynet eşyasıyla birlikte kız
evine gönderilir. Elbiselere "nişan", ziynetlere "ölümlük" denir. Düğün günü
kararlaştırıldıktan sonra hazırlıklar başlar, kız evi çeyiz düzer. Kız
tarafından akraba ve komşular durumlarına göre hediyeler verir. Buna "şerci"
denir. Düğün gününü belirlemek için oğlan evi kız evine bir koç ve kına
gönderir. Buna "kınaya haber" denir.
Sonra davetliler çağrılır. Pazartesi kıza kına yakılır.Salı günü hamama
gidilir, hamamda def çalınır kızlar kadınlar göbek taşının etrafında oynarlar.
Buna
"kına hamamı" denir. Ekseri düğünler Çarşamba, Perşembe veya Cumartesi, Pazar
günleri olmak üzere iki gün sürer.
Birinci gün oğlan evinden düğüncüler(Duvur) kız evine yollanır, kız evinden
sağdıç ile iki genç kız gelini getirir, gelinin ayağının altına bir top
ipekli bez serilir. Buna "ayakeni" denir. Sağdıç geline kına yakar. Geline kına
yakıldığı zaman şu mani söylenir. Yakın gelinin kınasını, Çağırın hanım
halasını, Anası çeksin belasını, Kızım kınan kutlu olsun Kız evinde öğlen
yemeği yendikten sonra kız evinden oğlan evine sefer tasında düğün yemeği,
bohça içinde güveyi elbisesi gönderilir.
Düğün yemeği Kızartma, Dolama (yaprak sarması), Etli Pilav' dan oluşur. Sağdıç
kız evinin erkeklerinioğlan evinin kebap gecesine davet eder ve oğlan
evine dönüş başlar. Çalgılar eşliğinde yol havası çalınır.Türküler söylenir,
halaylar çekilir. Kız İstemek evlenecek gencin ailesi oğullarına uygun
buldukları kızı istemeye karar verirler.
Önce birkaç yakın akraba kadınları görücü olarak kızı görürler. Kız beğenilirse
erkekler kızı oğullan için isterler. Kız evi ile oğlan evi mutabık kalırsa
nişan
yapmayı kararlaştırırlar. Muayyen bir zaman sonra nişan hazırlığına başlanır.
Nişan ise şu şekilde olur. Oğlan babası, akraba ve komşuları ile toplanarak
perşembe günü kız evine gider (şerbetin Perşembe günü içilmesi adettir).
İki tarafın davetlileri huzurunda yaşlı biri veya İmam kızı vekilinden üç defa
ister, verdim cevabı alınınca oğlan vekili kız vekilinin elini öper. Buna
"sakal öpme"denir. Şerbet içilir, daha sonra kız için getirilen ziynet eşyaları
takdim edilir. Buna "el öpme" denir. Bir hafta sonra kız evinden oğlan evine
bir sini baklava ve
çeşitli hediyeler gelir. Buna "yol" denir. Bu işler
bittikten sonra düğün günü kararlaştırılır.
|
